โรคต้อกระจก (Cataract) และโรคต้อหิน (Glaucoma) เป็นโรคตาที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุมากกว่า 40–50 ปี แต่เป็นโรคคนละชนิดกัน และมีความรุนแรงแตกต่างกันอย่างมาก
สิ่งสำคัญคือ ต้อกระจกทำให้ตามัว ส่วนต้อหินทำลายเส้นประสาทตาและอาจทำให้ตาบอดถาวรได้
## 1. ต้อกระจก (Cataract)
เกิดจากเลนส์แก้วตาที่ปกติใส ค่อย ๆ ขุ่นมัว ทำให้แสงผ่านเข้าไปในตาได้ไม่ดี
อาการ
- มองเห็นภาพมัวเหมือนมีหมอกบัง
- มองเห็นแสงไฟฟุ้งกระจาย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
- แพ้แสงจ้า ขับรถกลางคืนลำบาก
- มองเห็นสีไม่สดใส
- ต้องเปลี่ยนแว่นบ่อย
- โดยทั่วไปไม่ทำให้เกิดอาการปวดตา
สาเหตุ
- อายุที่เพิ่มขึ้น
- โรคเบาหวาน
- การใช้ยาสเตียรอยด์เป็นเวลานาน
- การได้รับแสง UV สะสม
- การบาดเจ็บที่ดวงตา
การรักษา
การผ่าตัดนำเลนส์ตาที่ขุ่นออก แล้วใส่เลนส์แก้วตาเทียมแทน เป็นวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพสูง
## 2. ต้อหิน (Glaucoma)
เกิดจากความเสียหายของเส้นประสาทตา ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับความดันภายในลูกตาที่สูง แต่บางคนก็เป็นต้อหินได้แม้ความดันตาปกติ
อาการ
- ระยะแรกมักไม่มีอาการ
- ลานสายตาด้านข้างค่อย ๆ แคบลง
- มองเห็นเหมือนมีอุโมงค์บัง
- ระยะรุนแรงอาจสูญเสียการมองเห็นถาวร
อาการต้อหินเฉียบพลันที่ต้องระวัง
- ปวดตารุนแรง
- ตาแดง
- ตามัวอย่างรวดเร็ว
- เห็นแสงเป็นวงรุ้ง
- ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน
หากมีอาการเหล่านี้ควรไปห้องฉุกเฉินทันที
การรักษา
- ยาหยอดตาลดความดันตา
- เลเซอร์
- การผ่าตัดระบายน้ำในลูกตา
ต้อหินรักษาเพื่อหยุดหรือชะลอความเสียหาย ไม่สามารถทำให้เส้นประสาทตาที่เสียไปแล้วกลับมาเป็นปกติได้
## 3. เปรียบเทียบต้อกระจกกับต้อหิน
| หัวข้อ | ต้อกระจก | ต้อหิน |
| ----------------- | ----------------------- | ---------------------------- |
| ตำแหน่งที่เกิดโรค | เลนส์แก้วตา | เส้นประสาทตา |
| อาการตามัว | มักค่อย ๆ มัว | ระยะแรกอาจไม่มัว |
| ปวดตา | โดยทั่วไปไม่ปวด | ส่วนใหญ่ไม่ปวด ยกเว้นบางชนิด |
| ลานสายตา | มักไม่แคบลง | มักแคบลง |
| การรักษา | ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ | ยาหยอด เลเซอร์ ผ่าตัด |
| โอกาสตาบอด | รักษาได้ดีด้วยการผ่าตัด | อาจตาบอดถาวร |
## 4. ควรตรวจตาอย่างไร?
แนะนำให้ตรวจโดยจักษุแพทย์ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป การตรวจที่สำคัญ ได้แก่
1. ตรวจวัดระดับการมองเห็น
2. ตรวจเลนส์ตาด้วยกล้อง Slit Lamp
3. วัดความดันลูกตา
4. ตรวจขั้วประสาทตา
5. ตรวจลานสายตา (Visual Field)
6. ตรวจ OCT เส้นประสาทตา หากสงสัยต้อหิน
ข้อควรจำ: การวัดความดันตาปกติเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถยืนยันได้ว่าไม่มีต้อหิน