ทนายขอแรง และ ทนายอาสา เป็นทนายความที่ช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีความสามารถในการจ้างทนายความ แต่มีความแตกต่างกันในเรื่องที่มา วิธีแต่งตั้ง หน่วยงานที่ดูแล และลักษณะการให้บริการ
## 1. ทนายขอแรง คืออะไร?
ทนายขอแรง คือ ทนายความที่ศาลแต่งตั้งให้จำเลยในคดีอาญา เพื่อช่วยต่อสู้คดีและคุ้มครองสิทธิในการได้รับความเป็นธรรม
ลักษณะสำคัญ ได้แก่
- ศาลเป็นผู้แต่งตั้งทนายความให้
- มักใช้ในคดีอาญาที่จำเลยไม่มีทนายความ
- มีหลักเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
- ทนายช่วยให้คำปรึกษา ตรวจสอบพยานหลักฐาน ซักค้านพยาน และดำเนินกระบวนการต่อสู้คดี
- ไม่ใช่การจ้างทนายส่วนตัวโดยตรง
ตัวอย่าง: จำเลยถูกฟ้องคดีอาญาที่มีอัตราโทษจำคุก และไม่มีทนายความ ศาลอาจจัดหาทนายขอแรงให้ตามเงื่อนไขของกฎหมาย
## 2. ทนายอาสา คืออะไร?
ทนายอาสา คือ ทนายความที่สมัครใจให้บริการช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน โดยอาจให้คำปรึกษาหรือช่วยดำเนินคดีตามโครงการของหน่วยงานต่าง ๆ
ลักษณะสำคัญ ได้แก่
- ให้คำปรึกษากฎหมายเบื้องต้น
- ช่วยตรวจสอบเอกสารและสัญญา
- แนะนำแนวทางดำเนินคดี
- อาจช่วยเหลือในคดีแพ่ง คดีอาญา คดีครอบครัว หรือคดีอื่น ๆ ตามขอบเขตโครงการ
- ให้บริการฟรีหรือมีค่าใช้จ่ายต่ำ ขึ้นอยู่กับโครงการ
ตัวอย่าง: ประชาชนมีปัญหาถูกโกงเงิน มีข้อพิพาทเรื่องที่ดิน หรือปัญหาหนี้สิน สามารถขอคำปรึกษาจากทนายอาสาได้
## 3. เปรียบเทียบความแตกต่าง
| หัวข้อ | ทนายขอแรง | ทนายอาสา |
| ------------ | ----------------------------- | --------------------------------- |
| ผู้จัดหา | ศาล | หน่วยงานที่จัดโครงการ |
| วัตถุประสงค์ | ช่วยจำเลยต่อสู้คดีอาญา | ช่วยเหลือประชาชนด้านกฎหมาย |
| คดีที่ดูแล | เน้นคดีอาญา | ได้หลายประเภท |
| การแต่งตั้ง | ศาลแต่งตั้ง | สมัครขอรับบริการตามโครงการ |
| ค่าใช้จ่าย | รัฐจ่ายค่าตอบแทน | โดยทั่วไปประชาชนไม่เสียค่าใช้จ่าย |
| ขอบเขตงาน | ว่าความในคดีที่ได้รับแต่งตั้ง | ให้คำปรึกษาและอาจช่วยดำเนินคดี |
ข้อควรทราบ: ทนายขอแรงไม่ได้มีเฉพาะจำเลยที่ยากจนเท่านั้น เพราะกฎหมายกำหนดสิทธิในการมีทนายความตามประเภทคดีและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องด้วย
## 4. หากต้องการใช้บริการ ติดต่อที่ไหน?
1\. สภาทนายความ
ขอคำปรึกษากฎหมายและสอบถามบริการทนายความอาสา
โทร. 02-522-7124 ถึง 27
2\. สำนักงานกองทุนยุติธรรม
ขอความช่วยเหลือเรื่องค่าทนายความและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี ตามหลักเกณฑ์
สายด่วนยุติธรรม 1111 กด 77
3\. ศาลยุติธรรม
สอบถามเรื่องการขอให้ศาลแต่งตั้งทนายขอแรง
ติดต่อศาลที่พิจารณาคดี
สำนักงานกิจการยุติธรรม+1
## 5. คำแนะนำในการเลือกใช้
- ถ้าถูกแจ้งข้อกล่าวหาและต้องเข้ารับการสอบสวน → สอบถามเรื่องทนายอาสา
- ถ้าถูกฟ้องเป็นจำเลยคดีอาญาและไม่มีทนาย → ขอทนายขอแรงจากศาล
- ถ้ามีคดีแพ่ง เช่น หนี้สิน ที่ดิน มรดก → เริ่มปรึกษาทนายอาสาหรือกองทุนยุติธรรม